"Persons"? "Peoples"? Những số nhiều mà tiếng Anh không chịu làm cho dễ
Đây là một câu hỏi trông có vẻ dễ mà không dễ: số nhiều của person là gì? Có ba đáp án, và cả ba đều đúng ở đâu đó.

Plate IA puzzling plural with an S that you only see in serious books.
Đây là một câu hỏi trông có vẻ dễ mà thật ra không dễ: số nhiều của person là gì?
Nếu bạn nói people, bạn đúng. Nếu bạn nói persons, bạn... cũng đúng, đôi khi, trong thang máy. Nếu bạn từng thấy từ peoples, có chữ S, trong một cuốn sách nghiêm túc và tự hỏi đó có phải lỗi đánh máy không, thì không phải. Cả ba đều tồn tại. Cả ba đều đúng ở đâu đó. Và tiếng Anh, sau khi dựng lên cái rạp xiếc nhỏ này, chẳng giải thích gì ở cửa vào.
Nếu số nhiều đã âm thầm làm bạn khó chịu nhiều năm, chào mừng bạn. Bạn không đơn độc , và chủ đề này có một kiểu bất công rất riêng: bạn học quy tắc (thêm -s) từ rất sớm trong tiếng Anh, nó dùng rất ổn một thời gian, rồi các ngoại lệ bắt đầu kéo đến, từng cái một , suốt nhiều năm, như những người họ hàng không mời mà đến. Children, không phải childs. Feet, không phải foots. Sheep, không phải sheeps. Và đứng chủ tọa tất cả là tam giác person/people/persons, thứ làm người học bối rối ở mọi trình độ, kể cả C1. Tôi đã dạy tiếng Anh hơn chín năm, và hôm nay chúng ta sẽ dọn dẹp cả gia đình này : tam giác trước, rồi các gia đình bất quy tắc nổi tiếng, rồi những kẻ mạo danh trông như số nhiều mà không phải. Danh sách này ngắn hơn nhiều so với những gì bao năm bị phục kích khiến bạn tưởng. Cùng gặp những người họ hàng nào.
01 · Ý chính
Ý chính
Trước hết là tam giác, vì đó là chuyện chính và nó có một đáp án gọn:
- There's one person waiting outside.
- There are three people waiting outside.
- People are strange. (People nói chung: động từ số nhiều, luôn luôn. "People is" là lỗi kinh điển, và nó đến từ việc people trông như số ít. Nó không phải. Nó là một từ số nhiều đã mất đặc quyền chữ -s.)
Vậy hai từ còn lại nằm ở đâu? Persons là số nhiều chỉ dùng trong tiếng Anh pháp lý, hành chính và biển báo an toàn: "Maximum capacity: 8 persons." "Missing persons." "Persons unknown." Đó là số nhiều mặc đồng phục; dùng nó trong giao tiếp thì bạn nghe như cảnh sát đang đọc quyền cho người bị bắt. Còn peoples, số nhiều của nghĩa khác của people (a people = một dân tộc hay quốc gia), xuất hiện trong sách lịch sử và nhân học: "the peoples of the Amazon," "indigenous peoples." Hai từ chuyên ngành, một cặp dùng hằng ngày. Trong tiếng Anh hằng ngày của bạn : person, people, xong, còn tấm biển thang máy cứ giữ đồng phục của nó.

02 · Các gia đình bất quy tắc (họ hàng còn sống sót của tiếng Anh cổ)
Các gia đình bất quy tắc (họ hàng còn sống sót của tiếng Anh cổ)
Vì sao số nhiều bất quy tắc tồn tại? Một đoạn lịch sử, vì nó thật sự có ích: một nghìn năm trước, tiếng Anh có nhiều hệ thống số nhiều cạnh tranh nhau, và -s chỉ là hệ thống cuối cùng giành phần thắng. Các dạng bất quy tắc là những người sống sót của các hệ thống thua cuộc, được bảo vệ nhờ dùng quá thường xuyên: những từ dùng liên tục (children, men, feet) được nói nhiều đến mức dạng cũ hóa đá trước khi -s kịp chinh phục chúng. Vì vậy các dạng bất quy tắc tụ lại ở những từ phổ biến nhất trong ngôn ngữ, vừa là tin xấu (bạn không thể tránh chúng ) vừa là tin tốt (bạn sẽ có hàng nghìn lần lặp miễn phí). Hãy gặp các gia đình:
Gia đình đổi nguyên âm. Số nhiều xảy ra bên trong từ: man → men, woman → women (đọc là "WIM-in"; thay đổi phát âm nằm ở âm tiết đầu, điều làm ai cũng ngạc nhiên), foot → feet, tooth → teeth, goose → geese, mouse → mice. Chừng tám từ, tất cả đều cổ, tất cả đều dùng hằng ngày. (Và không, quy luật này không mở rộng: nhiều hơn một house là houses, và nhiều hơn một moose thì, thật tuyệt, vẫn là moose.)
Những người sống sót dạng -en. Gia đình cổ nhất, còn lại ba thành viên: child → children, ox → oxen, và brethren, mà bạn chỉ gặp trong nhà thờ hoặc tiểu thuyết giả tưởng. Children là từ quan trọng, và "childs" là lỗi cho thấy rõ nhất đây là tiếng Anh của người mới học, nên hãy học từ này bằng các cụm từ để nói: two children, the children are, how many children.
Gia đình không đổi (số nhiều giữ nguyên). Một số danh từ không chịu đổi sang số nhiều: one sheep, two sheep; one fish, two fish; one deer, two deer; one aircraft, two aircraft. Phần lớn là từ về săn bắn, nông trại và đánh cá, vì những lý do lịch sử liên quan đến người đếm những thứ này làm nghề. ("Fishes" có tồn tại để chỉ nhiều loài cá, cộng một câu thoại phim mafia nổi tiếng; cho bữa tối và bể cá, dùng fish.)

Gia đình -ves. Những từ tận cùng -f hoặc -fe thường mềm đi thành -ves: knife → knives, wife → wives, life → lives, leaf → leaves, half → halves, shelf → shelves. Không phải tất cả (roofs, chiefs, beliefs giữ nguyên f), nên hãy học sáu từ chính ở trên như những cụm từ, còn phần còn lại cứ để đến dần qua tiếp xúc .
Hàng nhập từ Hy Lạp và Latin. Tiếng Anh học thuật giữ lại vài số nhiều gốc: criterion → criteria, phenomenon → phenomena, analysis → analyses, crisis → crises. Lời cảnh báo thực tế chạy ngược ở đây : criteria và phenomena đã là số nhiều rồi ("the main criteria ARE..."), và dùng chúng như số ít ("this criteria is") là lỗi mà người bản xứ mắc thường xuyên đến mức cuối cùng nó có thể thắng. Cho đến khi nó chính thức thắng, kỳ thi và người đọc kỹ vẫn để ý.
03 · Những kẻ mạo danh (Trông số nhiều mà không phải; trông số ít mà không phải)
Những kẻ mạo danh (Trông số nhiều mà không phải; trông số ít mà không phải)
Căn phòng cuối cùng trong nhà: những từ mà vẻ ngoài nói dối về số lượng của chúng, và chúng gây ra nhiều lỗi thật hơn các dạng bất quy tắc.
Trông như số nhiều, nhưng dùng số ít : news ("The news IS good," một cái bẫy mà bài về danh từ không đếm được đã nói, đáng lặp lại vì nó cứ bẫy người học mãi), maths/mathematics, physics, politics ("Politics IS complicated"), và các số lượng được coi như một đơn vị ("Ten euros IS too much for a coffee," vì giá tiền là một thứ).
Trông như số ít, nhưng là số nhiều: từ chính của bài people, cùng police ("The police ARE coming," luôn là số nhiều, không có số ít; một người là a police officer), staff và cattle. Những từ này đều đáng học bằng một cụm từ để nói: the police are, people are, staff are.
Không bao giờ có số nhiều: các danh từ không đếm được: information, advice, furniture, equipment, homework. Không -s, không bao giờ, bất kể bao nhiêu món; cả câu chuyện đó nằm trong bài riêng của nó, nhưng ranh giới của nó chạm vào bài này, nên hãy coi đây là biển chỉ đường giữa hai bài.
04 · Những lỗi thường gặp
Những lỗi thường gặp
Lỗi 1: "There were many persons at the party." Đồng phục nhầm phòng. Số nhiều hằng ngày: many people. Hãy để persons cho biển báo sức chứa và phim trinh thám.
Lỗi 2: "People is happy" / "the police is here." Cái bẫy trông-như-số-ít. Cả hai luôn là số nhiều: people are, the police are. Nếu bạn chỉ luyện hai cụm từ trong bài này, hãy luyện hai cụm từ đó; chúng rất thường gặp và lỗi thì rất dễ bị nhận ra.

Lỗi 3: "Childs," "womans," "sheeps," "mouses." Quy tắc -s, áp dụng cho những người sống sót. Children, women, sheep, mice. Không có gì phải xấu hổ; bạn đang áp dụng quy tắc đúng cho 3% số từ có trước nó. Cách sửa giống mọi nơi trên blog này: các cụm từ, nói thành tiếng ("two children," "three mice"), ôn cách quãng, cho đến khi các dạng cũ nghe thật tất yếu .
Lỗi 4: "This criteria" / "a phenomena." Hàng nhập, dùng ngược . Số ít: criterion, phenomenon. Nếu tiếng Hy Lạp nghe nặng nề , tiếng Anh có đường thoát: "this requirement," "this factor." Chưa ai bị phạt vì dùng từ đồng nghĩa.
05 · Thử ngay hôm nay
Thử ngay hôm nay
Sửa mỗi câu, hoặc đánh dấu là đúng. Đáp án ở cuối bài.
1. How many childs do they have? 2. The news are terrible this morning. 3. Both my foots hurt after the hike. 4. Two persons are waiting outside. 5. We caught five fish!
Rồi đến bài tập thật sự , ba mươi giây nói: mô tả gia đình, đội nhóm hoặc con phố của bạn bằng ít nhất ba từ trong bài này, nói to. "Two people live here. We have three shelves of books and one mouse we don't talk about. The children next door are louder than the geese." Thế giới của bạn, những số nhiều sống sót, mỗi từ một lần nói; điều bạn vừa đọc trở thành tiếng Anh của bạn ngay khoảnh khắc nó rời khỏi miệng bạn (độc giả thường xuyên đã thuộc lý do này, và có hẳn một bài về nó cho người mới đến).
06 · Những người họ hàng, cuối cùng đã được giới thiệu
Những người họ hàng, cuối cùng đã được giới thiệu
Quay lại câu hỏi trông có vẻ dễ: số nhiều của person là people cho đời sống, persons cho thang máy và thám tử, và peoples cho các nhà sử học, và giờ bạn đã biết cả tam giác cùng lý do đằng sau, nhiều hơn những gì phần lớn người bản xứ nói được.
Đây là ý kết đáng giữ: số nhiều bất quy tắc nghe như tiếng Anh đang lộn xộn, nhưng thật ra đó chỉ là tiếng Anh rất cổ. Mỗi men, children và feet là một người sống sót nghìn năm tuổi, mòn nhẵn vì dùng hằng ngày , được bảo vệ khỏi đế chế -s chỉ nhờ được dùng quá nhiều. Bạn không học thuộc ngoại lệ. Bạn đang học hai mươi từ bền bỉ nhất trong ngôn ngữ, và sự bền bỉ, với người học, là tin tốt nhất có thể : những từ này sẽ xuất hiện nhiều đến mức chính tiếng Anh sẽ lo phần lớn việc ôn cho bạn. Những người họ hàng chưa bao giờ là khách không mời. Họ đã xây nên ngôi nhà.

Đáp án: 1. children 2. The news is terrible 3. feet 4. two people 5. correct!
WordCat dạy các số nhiều sống sót như những cụm từ để nói trong các câu thật, ôn cách quãng cho đến khi "children" và "people are" tự bật ra. Dùng thử tại wordcat.app.
Key phrases
40Take the chunks with you
Words + collocations + honest grading = real progress.
- Here's a question that looks đây là một câu hỏi trông có vẻ
- You are not alone bạn không đơn độc
- sort the whole household out dọn dẹp cả gia đình này
+ 37 more