Common Mistakes8 dk okuma

Say, Tell, Speak, Talk: Dört Fiil, Tek Çözüm

Bir öğrenci "My boss said me that..." diye başlıyor ve küçük bir alarm çalıyor. Dört fiil, inatçı tek bir hata ve onu düzelten tek bir kalıp.

A learner clutches one parcel while two almost identical delivery workers crowd in and reach for it at the same time.

Plate IA learner clutches one parcel while two almost identical delivery workers crowd in and reach for it at the same time.

İngilizce sınıflarında her gün yaşanan küçük bir trajedi var. Bir öğrenci bir şey paylaşmak istiyor. Şöyle başlıyor: "My boss said me that..." ve öğretmenin kafasında küçük bir alarm çalıyor . Ya da: "He told that he was busy." Ya da en sevdiğim, "Can I say you something?" cümlesinin güzel kaosu.

Dört fiil. Hepsi ağızdan çıkan kelimelerle ilgili. Birçok dilde hepsi bir ya da iki fiille karşılanıyor. İngilizce ise, her zamanki cömertliğiyle, dört fiile ihtiyacın olduğuna karar verdi; her birinin arkasından ne geleceğine dair ayrı kuralları var. Birbirine karışmalarına şaşmamalı .

Bunları karıştırıyorsan, hoş geldin. Yalnız değilsin ve dürüst olmak gerekirse bu, İngilizcedeki en bağışlanabilir hatalardan biri, çünkü anlamlar gerçekten neredeyse aynı. Fark, çevrelerindeki dilbilgisinde. Dokuz yıldan fazladır İngilizce öğretiyorum ve iyi haberi hemen vereyim: dört ayrı kural setine ihtiyacın yok. Tek satıra ve bir avuç chunk'a ihtiyacın var. Bunu kesin olarak çözelim .

01 · Ana Fikir

Ana Fikir

Sözlük tanımlarını unut. İşte pratik hâli:

Bu tek satır işin çoğunu yapıyor, ama asıl değer her fiilin arkasından gelen şeyde. İşte gerçek mekanizma :

  • She told me the news. (Kişi tell'in hemen arkasında. Zorunlu.)
  • She said the news was good. (Kişi yok. Say tek başına mutlu.)

Bütün konunun kalbi bu . "She said me" yanlış, çünkü say kişiyi doğrudan almaz. "She told that..." yanlış, çünkü tell kişisiz yalnızdır. Bu iki hatayı düzelt, kahveni bitirmeden bu konunun yüzde 80'ini düzeltmiş olursun.

Speak ve talk? Bunlar kolay çift . İkisi de içeriği değil, iletişim eyleminin kendisini anlatır. Talk günlük olanı, speak biraz daha resmî kuzeni; çoğu zaman kimse fark etmeden birini diğeriyle değiştirebilirsin.

A man placing a parcel directly into waiting hands, beside the same man tossing parcels into an empty room.
A man placing a parcel directly into waiting hands, beside the same man tossing parcels into an empty room.

02 · Gerçek Hayattan Örnekler

Gerçek Hayattan Örnekler

Örnek 1: İş yerinde bir mesajı iletmek.

  • The boss said the meeting was cancelled.
  • The boss told us the meeting was cancelled.
  • The boss spoke for an hour anyway. Nobody knows why.

Aynı olay, üç fiil. Said + mesaj. Told + insanlar. Spoke + eylem (ve çile).

Örnek 2: Evde bir tartışma.

  • I said sorry. Twice.
  • I told her I was wrong.
  • We talked about it for an hour, and now we're fine.

Örnek 3: Diller. Bu her zaman speak'in:

  • She speaks three languages.
  • Do you speak English? (Biraz biliyorsun; yoksa bu derse başlamazdın.)

Kimse "talks French" ya da "says German" demez. Diller speak bölgesi, nokta.

Örnek 4: Telefon.

  • Can I speak to the manager, please? (Resmî, klasik.)
  • I need to talk to you about something. (Günlük ve biraz uğursuz. Bu cümle yaşayan her insanı korkutmuştur.)

İkisinde de kişinin önünde to olduğuna dikkat et. Speak ve talk ile kişiye küçük bir köprü gerekir: speak to, talk to, talk with. Kişiyi köprüsüz alan tek fiil tell.

03 · Akılda Tutma Hileleri

Akılda Tutma Hileleri

Hile 1: Tell'in bir hedefi olmalı

Tell, top atmak gibidir. Öylesine atamazsın ; to someone (birine) atarsın ve tell ile o kişi hemen gelir: tell me, tell him, tell your mother. Bir kez tell dediysen ve sonraki kelime bir kişi değilse büyük ihtimalle bir şey ters gitmiştir. Say ise odaya konuşmak gibidir. Kelimeler önemli , hedef isteğe bağlı (ve eklersen to ister: "she said to me"; doğru ama daha ağır, o yüzden çoğu zaman sadece tell me kullan).

Hile 2: Sabit kalıplar için kopya kâğıdı

Bazı birleşimler birbiriyle evlidir ve onları chunk olarak öğrenmek karar verme ihtiyacını tamamen ortadan kaldırır:

  • say: say hello, say goodbye, say sorry, say something, say nothing, you can say that again
  • tell: tell the truth, tell a lie, tell a story, tell a joke, tell the difference, tell the time
  • speak: speak English, speak up, speak your mind, generally speaking
  • talk: talk about, talk nonsense, small talk, talk it over

Tell satırına bak. Gerçek, yalan, hikâyeler, şakalar. Tell, insan sohbetinin bütün klasik içeriğine sahip; kişi olmasa bile ("stop telling lies" gayet iyidir). Bunun mantığını arama. Bunlar collocation, yani kelime ortaklıkları; mantıkla değil, karşılaşarak öğrenilir. Satırları iki kez sesli söylersen bir saatlik kural çalışmasından fazlasını yapmış olursun.

Hile 3: Speak ile talk gerçekten ne zaman önemli (nadiren)

İş görüşmesindeysen ya da bir otelde şikâyet ediyorsan speak kulağa biraz daha özenli gelir. Arkadaşlarla talk. "Yanlış" olanı seçersen cezası sıfır. Burası, İngilizcede endişelenmeyi bırakman için sana resmen izin verdiğim tek köşe.

A man throws one ball squarely into a woman’s cupped hands as they make clear eye contact.
A man throws one ball squarely into a woman’s cupped hands as they make clear eye contact.

04 · İnce Nokta (Bilerek Kısa Tutuldu)

İnce Nokta (Bilerek Kısa Tutuldu)

Birkaç dürüst dipnot. Birincisi, dolaylı anlatım bu fiilleri çok sever ve orada da aynı kural geçerli: "He said (that) he was tired" ama "He told me (that) he was tired." Aynı mekanizma, yeni bir şey öğrenmene gerek yok. İkincisi, tell'in buyurgan bir yanı var: tell someone to do something ("She told me to wait") İngilizcenin talimatları aktarma yolu . Üçüncüsü, evet, ana dili İngilizce olan kişilerin bu kalıpları argoda bozduğunu arada duyarsın. Onlar eninde sonunda her şeyi bozar. Standart olanı öğren; sınavlardan havalimanlarına her yerde doğrudur.

Bunun ötesindeki her şey sözlük ayrıntısı . Gerçek konuşmalarda geçen kısımları artık biliyorsun.

05 · Sık Yapılan Hatalar

Sık Yapılan Hatalar

Hata 1: "He said me that he was busy." Say doğrudan kişiyi reddeder. Ya He told me he was busy, ya da He said he was busy. Kararsız kalırsan , kişi varsa tell'i seç .

Hata 2: "She told that she would come." Kişisi olmayan tell, içinde delik olan bir cümledir . She told me/us/them that she would come. Kişi yok mu? Fiili değiştir : She said that she would come.

Hata 3: "Can I say you something?" Birkaç dilden kelime kelime çeviri ve İngilizcede her zaman yanlış. Doğru chunk: Can I tell you something? Tek, kalıplaşmış bir parça olarak öğren.

Hata 4: "He speaks lies" / "She talked me the story." Sabit kalıplar kendi sahiplerine aittir: tell lies, tell a story. Hile 2 bu yüzden var. Chunk'lar karar verir, sen vermek zorunda kalmazsın.

Bunların hepsinde kendine karşı nazik ol . Bunlar düşünce hataları değil, çeviri hataları; chunk'lar yerleşince çabuk silinirler .

A learner reaches confidently into a chaotic kitchen drawer and lifts out one bundled tool from among loose batteries and unlabelled keys.
A learner reaches confidently into a chaotic kitchen drawer and lifts out one bundled tool from among loose batteries and unlabelled keys.

06 · Bugün Dene

Bugün Dene

Beş boşluk, dört fiil. Cevaplar en altta.

1. Wait, I need to _______ you something important. 2. She didn't _______ a word during the whole meeting. 3. Could I _______ to whoever is in charge, please? 4. We stayed up all night just _______ about life. 5. My grandfather loved _______ stories about his village.

Ve tek bir uygulama adımı : Hile 2'den, kişisel olarak en çok karıştırdığın fiilin satırını seç ve bütün chunk'larını bugün üç kez sesli söyle. Yarın gerçek hayatta bu fiiller arasında seçim yaparken kendini bir kez yakala ve küçük soruyu fark et: kişi var mı, yok mu? Bilinçli tek bir yakalama, on alıştırmaya bedeldir.

07 · Dört Fiil, Tek Alışkanlık

Dört Fiil, Tek Alışkanlık

O sınıf trajedisine dönelim: "My boss said me that..." Artık nesinin yanlış olduğunu duyabiliyorsun, yani onu bir daha söylememeye yolun çoğunu zaten aldın. Yolun geri kalanı daha fazla kural değil. Birkaç chunk (tell me, say sorry, speak English, talk about it), doğru fiil düşünceden önce gelene kadar tekrar edilecek.

Tek bir basit insan eylemi için dört fiil, dürüst olalım , hiçbir dilin gerçekten ihtiyaç duyduğundan fazla. Ama İngilizce tasarlanmadı. Birikti ; mutfağındaki, pillerin ve gizemli anahtarların olduğu çekmece gibi. O çekmeceyi mantıkla düzenlemezsin. Sadece her şeyin nerede durduğunu öğrenirsin.

Cevaplar: 1. tell 2. say 3. speak 4. talking 5. telling

WordCat say, tell, speak ve talk'u gerçek chunk'larının içinde öğretir, sonra tekrarları aralıklarla yapar; böylece doğru fiil refleks olur. wordcat.app'te dene.


Okumaya devam et:

08 · SSS

SSS

İngilizcede “She said to me” demek doğru mu?

Evet, “She said to me” doğrudur, ama “She told me” genellikle daha doğaldır. Say'i sözleri ya da mesajı belirtmek için, tell'i ise fiilden hemen sonra bir kişi geldiğinde kullan.

Hangisi doğru: “tell me to wait” mi, “say me to wait” mi?

Doğrusu “tell me to wait”. İngilizce bir talimatı aktarırken tell someone to do something kullanır; bu yüzden “She told me to sit down” doğrudur. “Say me to wait” standart İngilizce değildir.

Bir dil için speak ya da talk kullanabilir miyim?

Diller için speak kullan: “I speak Spanish” veya “Do you speak English?” gibi. Standart İngilizcede “I talk Spanish” ya da “I say Spanish” deme.

Neden “tell a story” ama “say something” deniyor?

“Tell a story” ve “say something” İngilizcede sabit kelime birleşimleridir. Seçim her zaman basit bir kurala dayanmadığı için bunları chunk olarak öğrenmek en iyisidir.

“Talk to”, “speak to”'dan daha mı doğru?

Biriyle iletişim kurmayı kastettiğinde “talk to” da “speak to” da doğrudur. Talk to günlük konuşmada daha yaygındır, speak to ise kulağa biraz daha resmî gelebilir.

09 · Kaynaklar

Kaynaklar

Key phrases

39

Take the chunks with you

Words + collocations + honest grading = real progress.

  • goes off in the alarm çalıyor
  • No wonder they blur together karışmalarına şaşmamalı
  • sort this out for good bunu kesin olarak çözmek

+ 36 more

Andrew Campbell

Andrew Campbell

Founder of WordCat. Building tools to help people learn English faster.

Get the newsletter

One short email per week with new posts and language-learning tips. No spam.