"I'm boring" và những cách bạn vô tình xúc phạm chính mình
Một học viên dễ thương và rất thông minh đến lớp vào sáng thứ Hai, trông mệt mỏi. Tôi hỏi thăm cô ấy. Cô thở dài và nói, "Oh, I'm so boring." Ý cô là từ còn lại.

Plate IA tired student speaks in a British classroom while two classmates slump comically asleep and the teacher stifles a smile.
Một câu chuyện có thật trong lớp học của tôi. Một học viên, người rất dễ thương và rất thông minh, đến lớp vào sáng thứ Hai với vẻ mệt mỏi. Tôi hỏi thăm cô ấy. Cô thở dài và nói, "Oh, I'm so boring."
Cô muốn nói cuối tuần thật tẻ nhạt. Chẳng có gì xảy ra. Cô thấy chán. Nhưng điều cô thực sự nói với tôi lại là: "I am a boring person. People fall asleep when I talk." (Tôi là người nhàm chán. Người ta ngủ gật khi tôi nói.) Cô đã xúc phạm chính mình, rất lịch sự, với phát âm hoàn hảo.
Nếu bạn từng làm vậy, chào mừng bạn. Không chỉ mình bạn đâu . Lỗi này phổ biến đến mức giáo viên có hẳn một bộ sưu tập: "I'm boring." "I'm so interesting in football." "The film was bored." Tôi đã dạy tiếng Anh hơn chín năm, và gần như tuần nào tôi cũng nghe một câu như vậy. Tin vui là quy tắc đằng sau nó thật sự đơn giản. Không phải kiểu "đơn giản" mà giáo viên hay nói khi một thứ thật ra khó. Mà là đơn giản thật. Giờ ta sửa nó nhé.
01 · Ý chính
Ý chính
Tiếng Anh có những cặp tính từ cùng đến từ một động từ. Bored và boring. Interested và interesting. Tired và tiring. Một từ kết thúc bằng -ed, một từ kết thúc bằng -ing, và chúng chỉ về hai hướng ngược nhau.
Đây là toàn bộ quy tắc:
Chỉ vậy thôi. Hãy xăm nó ở một chỗ nào đó hợp lý.
- I'm bored. (Cảm giác của tôi. Ở bên trong tôi.)
- This film is boring. (Nguyên nhân. Bộ phim gây ra điều này cho tôi.)
Cảm giác gắn với người. Nguyên nhân gắn với vật. Người cũng CÓ THỂ đi với tính từ -ing, nhưng chỉ khi người đó gây ra cảm giác cho người khác:
- He's boring. (Anh ta làm người khác thấy chán. Ở bữa tiệc thì nên tránh anh ta.)
- He's bored. (Anh ta cảm thấy chán. Ở bữa tiệc thì có lẽ nên giải cứu anh ta.)
Vậy nên "I'm boring" là một câu tiếng Anh đúng. Chỉ là nó mang một nghĩa mà bạn gần như không bao giờ muốn nói về chính mình.
02 · Ví dụ trong đời thực
Ví dụ trong đời thực
Hãy nhìn cùng một tình huống từ cả hai phía.
Ví dụ 1: Cuộc họp.
- The meeting was boring. (Cuộc họp gây ra cảm giác đó.)
- Everyone was bored. (Mọi người có cảm giác đó.)
Ví dụ 2: Tin tức.
- The news was shocking. (Tin tức gây ra cảm giác đó.)
- We were shocked. (Chúng tôi có cảm giác đó.)
Ví dụ 3: Công việc.
- My job is tiring. (Công việc gây ra cảm giác đó.)
- I'm tired. (Tôi có cảm giác đó. Ngày nào cũng thế. Làm ơn gửi cà phê.)
Ví dụ 4: Trận bóng đá.
- The match was exciting. (Trận đấu gây ra cảm giác đó.)
- The fans were excited. (Các cổ động viên có cảm giác đó.)
Ví dụ 5: Bạn, đang học tiếng Anh.
- English spelling is confusing. (Đúng vậy. Nó làm người ta rối. Không phải lỗi của bạn.)
- You are sometimes confused. (Cũng đúng. Bạn có cảm giác đó. Vẫn không phải lỗi của bạn.)
Thấy quy luật chưa? Vật thì mang -ing. Người cảm nhận thì mang -ed. Khi đã thấy rồi, bạn sẽ thấy nó ở khắp nơi.

03 · Mẹo ghi nhớ
Mẹo ghi nhớ
Mẹo 1: -ED = how I fEEl inside (cảm giác bên trong tôi)
Mẹo này dựa vào chữ E: feel (cảm thấy) có chữ E, và -ED cũng có chữ E. Các tính từ -ed miêu tả cảm xúc , và cảm xúc sống bên trong con người. Khi bạn nói về một cảm xúc trong trái tim hay đầu óc ai đó, đó là -ed. I'm bored, she's interested, we're surprised, he's confused.
Mẹo 2: Đồ vật không có cảm xúc
Một bộ phim không thể cảm thấy chán. Một cuộc họp không thể cảm thấy mệt. Một cuốn sách không thể cảm thấy hào hứng (kể cả cuốn rất hay). Vì vậy khi tả một vật, gần như luôn là -ing: a boring film, a tiring meeting, an exciting book. Nếu bạn bắt gặp mình nói "the film was bored", hãy tự hỏi: bộ phim này có cảm xúc không? Không? Vậy nó là boring.
Mẹo 3: Học các cặp từ theo cụm từ
Đây là mẹo giúp mọi thứ thành tự động. Đừng chỉ học quy tắc. Hãy học những câu ngắn và đúng sự thật, rồi lặp lại thành tiếng:
- I'm interested in music. / Music is interesting.
- I'm tired. / My job is tiring.
- I was surprised. / The ending was surprising.
Mỗi cặp nói ba lần. Miệng bạn học được khuôn mẫu, và rồi quy tắc tự hoạt động ngay cả khi bạn không nghĩ đến nó . Đó mới là mục tiêu thật. Quy tắc mà phải suy nghĩ mới dùng được thì quá chậm cho một cuộc trò chuyện .
04 · Những cặp từ hữu ích (học những cặp này trước)
Những cặp từ hữu ích (học những cặp này trước)
Có rất nhiều cặp -ed/-ing, nhưng đời sống hằng ngày chỉ cần khoảng mười cặp. Hãy bắt đầu từ đây:
- bored / boring
- interested / interesting
- tired / tiring
- excited / exciting
- confused / confusing
- surprised / surprising
- annoyed / annoying
- relaxed / relaxing
- embarrassed / embarrassing
- disappointed / disappointing
Thêm một điều nhỏ: interested thường đi với in. I'm interested IN history. Không phải "interested for" hay "interesting in". Hãy học nó như một cụm từ duy nhất và lỗi này sẽ không quay lại nữa.

05 · Sắc thái (nhỏ thôi, tôi hứa)
Sắc thái (nhỏ thôi, tôi hứa)
Một người có bao giờ là -ing không? Có, và ta đã thấy rồi: a boring teacher, an annoying neighbour, an interesting stranger. Người đó là nguyên nhân gây ra cảm giác ở người khác. Đây hoàn toàn là tiếng Anh bình thường . Chỉ cần cẩn thận khi người đó là chính bạn.
Ngoài ra, một số tính từ -ed đi với giới từ riêng: interested in, surprised at/by, bored with, excited about. Đừng cố thuộc cả danh sách hôm nay. Hãy học dần từng cụm từ một, khi nào cần. Chưa ai nói trôi chảy chỉ nhờ học thuộc bảng giới từ. Tin tôi đi . Tôi đã thấy nhiều người thử rồi.
06 · Những lỗi thường gặp
Những lỗi thường gặp
Lỗi 1: "I'm boring" (ý là bored). Giờ bạn đã biết. Bạn cảm thấy vậy, nên phải là I'm bored. Hãy để dành "I'm boring" cho cái ngày hiếm hoi bạn thật sự muốn chê mình.
Lỗi 2: "The film was bored." Phim không có cảm xúc. The film was boring. Tương tự với "the trip was tired" (không, phải là tiring) và "the lesson was confused" (không, phải là confusing, hy vọng không phải nói về bài học của tôi).
Lỗi 3: "I'm very interesting in art." Hai lỗi trong một câu, gọn đấy nhưng đau. Bạn cảm thấy vậy, nên phải là -ed, và từ đi kèm là in: I'm very interested in art.
Lỗi 4: "It was an exciting for me." Không dùng an trước tính từ đứng một mình. Hoặc It was exciting for me, hoặc It was an exciting day for me.
Đừng quá khắt khe với bản thân nhé. Cô học viên ở đoạn đầu đã cười suốt một phút khi hiểu mình vừa nói gì. Rồi cô không bao giờ mắc lỗi đó nữa. Hóa ra , sự xấu hổ là một người thầy tuyệt vời. Một khoảnh khắc embarrassING khiến bạn thấy embarrassED, và bạn sẽ nhớ cả hai từ mãi mãi.

07 · Thử ngay hôm nay
Thử ngay hôm nay
Chọn dạng đúng. Đáp án ở cuối bài.
1. I don't want to watch this. It's so _______ (bored / boring). 2. She was _______ (surprised / surprising) by the price. 3. My little brother is really _______ (annoyed / annoying) sometimes. 4. I'm _______ (interested / interesting) in old films. 5. What a _______ (tired / tiring) day. I need my bed.
Rồi đến một việc nhỏ : hãy nói ba câu đúng sự thật về ngày hôm nay của bạn, thành tiếng, dùng -ed cho bạn và -ing cho nguyên nhân. Ví dụ: "Today was tiring. The meeting was boring. But this blog post was interesting." (Với câu cuối bạn được phép nói dối. Tôi sẽ không biết đâu.)
08 · Không ai nghĩ bạn nhàm chán
Không ai nghĩ bạn nhàm chán
Quay lại cô học viên và câu nói buồn ngày thứ Hai. Đây là điều tôi đã nói với cô ấy , và giờ tôi nói với bạn. Lỗi này tồn tại nhiều năm không phải vì nó khó, mà vì cách sửa được học như một quy tắc và chưa bao giờ được luyện theo cụm từ. Bạn đã hiểu quy tắc -ed/-ing chỉ sau năm phút đọc bài này. Hiểu chưa bao giờ là vấn đề. Cách sửa là vài lần lặp lại thành tiếng, rải ra vài ngày, cho đến khi "I'm bored" thoát ra khỏi miệng bạn mà không cần nghĩ.
Bạn cảm nhận. Sự vật gây ra cảm giác. Đó là toàn bộ ngữ pháp , và thật lòng, đó cũng là toàn bộ thân phận con người .
Đáp án: 1. boring 2. surprised 3. annoying 4. interested 5. tiring
WordCat dạy các cặp như bored/boring dưới dạng các cụm từ nói thành tiếng và ôn lại cho đến khi bạn chọn đúng một cách tự động. Mỗi ngày vài phút. Dùng thử tại wordcat.app.
Key phrases
27Take the chunks with you
Words + collocations + honest grading = real progress.
- A true story from Một câu chuyện có thật từ
- You are not alone Không chỉ mình bạn đâu
- I've been teaching English Tôi đã dạy tiếng Anh
+ 24 more