Common Mistakes6 dk okuma

Affect mi, Effect mi: Hangisi Ne Zaman Kullanılır

Ana dili İngilizce olanlar affect ile effect'i sürekli karıştırıyor. Ara sıra değil, sürekli. İşte her seferinde işi çözen tek test.

Bu konunun üzerindeki bütün baskıyı hemen kaldıracak bir sır: ana dili İngilizce olanlar affect ile effect'i sürekli karıştırır. Ara sıra değil. Sürekli. E-postalarda, kompozisyonlarda, daha iyisini bilmesi gereken gazetelerde. Kariyerleri büyük ölçüde bu tek çifti düzeltmek üzerine kurulu editörler var. Yani yıllardır ikisi arasında sessizce tahmin yürütüyorsan, İngilizcede başarısız olmadın. Bu dilin büyük ortak kafa karışıklıklarından birine, doğduğundan beri İngilizce konuşan milyonlarca insanla birlikte katıldın.

Ve işte ikinci sır, bu yazıyı kısa tutan sır: karıştırılan çoğu çiftin aksine bunun gerçekten işe yarayan bir kuralı var. Bir eğilim değil, yüzde altmışı doğru olan bir sınıf basitleştirmesi de değil (make vs do, sana diyorum), yazacağın neredeyse her cümleyi kapsayan gerçek bir kural. Bir harf, her kelimeye bir iş, bir hafıza püf noktası ve bir kez tanışıp rafa kaldıracağın birkaç egzotik istisna. Dokuz yıldan fazladır İngilizce öğretiyorum ve bu, tek oturuşta öğretebildiğim ve bir daha dönmediğim az sayıdaki konudan biri. Hadi o oturuşa başlayalım.

01 · Ana Fikir

Ana Fikir

İşte bütün mesele bu:

  • The weather affects my mood. (Fiil. Hava, ruh hâlime bir şey yapıyor.)
  • The weather has a big effect on my mood. (İsim. Sonuç, ortaya çıkan şey.)

Aynı fikir, iki farklı dilbilgisi kılığında. Biri iş yapar; öbürü o işin sonucudur. Çiftin eşleşen cümlelerde nasıl çalıştığına bak:

  • The news affected everyone deeply. → The news had a deep effect on everyone.
  • Lack of sleep affects your memory. → Lack of sleep has a serious effect on your memory.
  • The new law affects small businesses. → The effect of the new law on small businesses is huge.

Her birinin etrafındaki ele veren işaretlere dikkat et . Effect bir isim olduğu için isimlerin yanında gelen kelimelerle gezer: an effect, the effect, a big effect, side effects. Affect ise bir fiil olduğu için fiil işleri yapar: özne alır, zaman değiştirir (affects, affected, affecting) ve nesnesine edat olmadan doğrudan etki eder: "it affects me", asla "it affects on me". Kelimenin önünde bir artikel (a, an, the) ya da sıfat varsa büyük ihtimalle istediğin effect'tir. Bir şeye bir şey yapıyorsa, istediğin affect'tir.

02 · Hafıza Püf Noktaları

Hafıza Püf Noktaları

Püf Noktası 1: A for Action

Affect A ile başlar, Action (eylem) gibi. Fiiller eylem kelimeleridir. Affect iş yapar. Bu en hızlı yol ve birçok insan için tek başına yetiyor. Biraz daha süslü kuzeni ise dünyanın her yerindeki İngilizce sınıflarının sevdiği kuzgundur (raven): RAVEN, Remember: Affect Verb, Effect Noun. demek. Yani: affect'in fiil, effect'in isim olduğunu hatırla. Sana uyan kuşu ya da harfi seç; ikisi de aynı cevaba uçar.

Püf Noktası 2: Cause and effect testi

Büyük ihtimalle cause and effect (neden ve sonuç) ifadesini zaten biliyorsun ve asla "cause and affect" yazmazsın. O ifade, hafızanda duran bedava bir dayanak: effect sonuç kelimesi, isim, ünlü çiftteki kelime. Tereddüt ettiğinde "cause and effect" ifadesini aklına getir, orada hangi yazımın yaşadığına bak ve ismini bulmuş olursun.

Püf Noktası 3: Değiştirme testi

Asla karıştırmayacağın bir kelimeyi yerine koy . Yerine influence (etkilemek, fiil olarak) uyuyorsa istediğin affect'tir: "The weather influences my mood" olur, o yüzden affects. Yerine result (sonuç) uyuyorsa istediğin effect'tir: "The result of the law" olur, o yüzden effect. İki saniye sürüyor, neredeyse kusursuz ve bir e-posta yazmanın ortasında da işe yarıyor; bu karar zaten orada verilir.

03 · Chunk'lar (Her Kelimenin Gerçekte Yaşadığı Yer)

Chunk'lar (Her Kelimenin Gerçekte Yaşadığı Yer)

Bu blogda her zaman olduğu gibi en derin çözüm kural değil; her kelimenin ev adreslerini o kadar iyi bilmek ki doğru yazım kendiliğinden gelsin. En sık kullanılan chunk'lar:

Effect ailesi (isimlerin yanında gelen kelimeler dahil):

  • side effects – Read the label. This medicine has side effects.
  • have an effect on – The change had a huge effect on morale. (En çok iş gören kalıp: effect + on.)
  • take effect – The new rules take effect in January. (Anlamı: yürürlüğe girmek, işlemeye başlamak.)
  • special effects – The film's special effects were better than its dialogue.
  • in effect – The old policy is still in effect. (Anlamı: şu anda yürürlükte olmak.)

Affect ailesi (hareket hâlindeki fiil):

  • affect the outcome / the result – One vote can affect the outcome.
  • badly affected / deeply affected – The region was badly affected by the storm; everyone was deeply affected by the news. (Edilgen kalıp, haber İngilizcesinde son derece yaygın.)
  • doesn't affect me – Honestly, the criticism doesn't affect me. (Faydalı bir cümle ve faydalı bir yalan.)

İki aileyi bugün bir kez yüksek sesle söyle, hafta boyunca aralıklarla tekrar et (neden böyle olduğuyla ilgili koca bir yazı var) ve seçim bir karar olmaktan çıkar . Sadece side effects chunk'ı, üç kez söylenince, hayatın boyunca her eczane sohbetinde seni korur.

04 · Egzotik İstisnalar (Bir Kez Tanış, Rafa Kaldır)

Egzotik İstisnalar (Bir Kez Tanış, Rafa Kaldır)

Tam dürüstlük için tuhaf durumlara bir paragraf ayırmam gerek, sonra çekmeceyi kapatıyoruz. Hiçbir şeyi mükemmel bırakamayan İngilizce, effect'in to bring about (gerçekleştirmek, yol açmak) anlamında resmî bir fiil olmasına izin verir: "The new manager effected real change." Nadir, resmî ve hiç kullanmazsan kimse fark etmez; "made" ya da "brought about" aynı işi normal kıyafetle yapar. Psikologlar da affect'i birinin gösterdiği duygu anlamında isim olarak kullanır ("flat affect"); bunu ancak psikoloji okursan görürsün, o zaman tanır ve başını sallarsın. Tam liste bu kadar. İki istisna, ikisi de kaçınılabilir ve hiçbiri orta seviyedeki bir öğrencinin bir dakikalık kaygısına bile değmez. En baştaki kural gerçekten yazacağın her şeyi kapsıyor: affect verb, effect noun, yaklaşık yüzde 99 oranında; İngilizce kural standartlarında bu ezici bir zafer.

05 · Sık Yapılan Hatalar

Sık Yapılan Hatalar

Hata 1: "The medicine has bad affects." İsim yeri (has + sıfat + ?), o yüzden isim yazımı: bad effects ya da side effects chunk'ı. Önündeki artikel ya da sıfat yanıp sönen işarettir.

Hata 2: "This will effect my decision." Fiil yeri (will + ?), o yüzden fiil yazımı: affect my decision. Kararı resmî olarak gerçekleştiriyorsan başka, ama öyle değil; ona etki ediyorsun. Değiştirme testi (influence uyuyor!) bunu anında yakalar.

Hata 3: "The change affected on everyone." Doğru kelime, fazladan bagaj. Affect nesnesini doğrudan alır : affected everyone. On yalnızca ismin kalıbına aittir: had an effect ON everyone. İki kalıp, iki ev ve yalnızca birinde yaşayan bir edat.

Hata 4: İstisnalar yüzünden paniğe kapılmak. "Effect fiil olarak da kullanılır" diye duyan öğrenciler bazen ana kurala tamamen güvenmeyi bırakıp tahmine dönüyor. Yapma. İstisnalar müze parçaları ; kural senin günlük aracın . Kuzguna güven.

06 · Bugün Dene

Bugün Dene

Affect mi, effect mi? Cevaplar en altta.

1. Does the noise _______ your concentration? 2. The new schedule takes _______ next Monday. 3. Climate change is already _______ing coastal cities. 4. The film had a strange _______ on me. I couldn't sleep. 5. She wasn't _______ed by the criticism at all.

Sonra asıl ödev, otuz saniye: kendi hayatından iki gerçek cümle yaz, her kelime için bir tane, chunk'ları kullanarak. "Coffee after 4pm affects my sleep." "The effect is that I'm writing emails at 2am." Her kelimeyi kendi cümlende bir kez kullan; çift, tek başına okumanın hiç ulaşamadığı bir yere yerleşir (kelime defteri yazısı bu yanılsamayı anlatıyor).

07 · İşsiz Kalan Editör

İşsiz Kalan Editör

Basılı metinde, her gün, dünyanın her yerinde bunu yanlış yapan o ana dili İngilizce olanlara dönelim. Artık onlardan dikkate değer sayıda kişinin kalıcı olarak önündesin ve bu sana bir harfe, bir kuzguna ve iki chunk ailesine mal oldu. Bunun neden, mesela edatlara kıyasla, bu kadar kolay olduğu üzerinde durmaya değer : affect ile effect'in anlamları hiçbir zaman bulanık değildi. Benzer yazımların arkasına saklanmış tek bir net dilbilgisi farkı vardı ve net farklar bir kez görülünce bir daha kaybolmaz.

O hâlde bir konunun gerçekten bitmiş olmasının nadir hissinin tadını çıkar . Hava ruh hâlini etkilemeye (affecting) devam edecek, bu etkiler (effects) akşamlarında istediklerini yapmaya devam edecek ve sen ikisini de sonsuza dek doğru yazmaya devam edeceksin, içinden bir kuşa küçük bir selam vererek. İngilizcede bazı zaferler on yıllar sürer. Bunun içinse bir kuzgun yetti.

Cevaplar: 1. affect 2. effect 3. affect(ing) 4. effect 5. affect(ed)

WordCat, bunlar gibi karıştırılan çiftleri gerçek chunk'ların içinde, doğru yazım bir refleks olana kadar sesli ve aralıklı çalıştırır. wordcat.app'te dene.

Key phrases

34

Take the chunks with you

Words + collocations + honest grading = real progress.

  • take all the pressure off bütün baskıyı kaldırmak
  • should know better daha iyisini bilmesi gereken
  • over nine years dokuz yıldan fazla

+ 31 more

Andrew Campbell

Andrew Campbell

Founder of WordCat. Building tools to help people learn English faster.

Get the newsletter

One short email per week with new posts and language-learning tips. No spam.